De eerste verrassing in mijn valies
 |
| Nee, dit zijn niet mijn stiletto's |
...of hoe een mouw plots heel veel kan betekenen
Poëzie en kleding, dat lijkt op het eerste gezicht geen makkelijke match. Je verwacht eerder de zee, de maan of een dramatische liefdesverklaring. Maar Ted van Lieshout dacht duidelijk: “Weet je wat, ik kijk gewoon eens in mijn kleerkast.” En daar is een heel mooi boekje uit ontsproten. Mooi, omwille van de teksten natuurlijk, maar zeker ook omdat het gevuld is met simpele, maar artistieke foto's die je zo zou kunnen inkaderen en aan je muur hangen.
Het boek
Ommouw me telt 96 pagina’s vol gedichten waarin taal en beeld elkaar vinden. Kledingstukken spelen de hoofdrol: ze zijn geen stomme lapjes stof, maar dragers van herinneringen, verlangen en verlies.
De titel alleen al... Ommouw me: je hoort “omarm me”, je ziet “mouw”. En meteen zit je in die spanning tussen nabijheid en leegte. Is een mouw waar geen arm meer in zit nog wel een mouw?
Thema’s die eruit springen
Kleding als geheugen: je oude gymshorts van de middelbare school zijn niet zomaar textiel, ze fluisteren nog hoe je altijd als laatste gekozen werd bij basketbal.Gemis en verbinding: veel gedichten verwijzen naar zijn overleden broer. Een jas of trui wordt zo een soort talisman van nabijheid.
Vergankelijkheid: iedereen heeft wel die ene trui die niet meer past (in mijn geval: alle truien van vóór de kerstvakantie). Kleding markeert onze groei én ons afscheid.
Niet alleen tristesse en melancholie, hoor!
Het neologisme 'ommouw'
Van Lieshout verzint woorden die tegelijk vertrouwd en vreemd klinken. Ommouw me balanceert ergens tussen 'omarm me' en 'geef me warmte'. Het deed me meteen denken aan Maaike Ouboter die mooie woordcombinaties zoals 'je ontbangt me, gerust me' neerpende in de songtekst van Dat ik je mis. Ze staan niet in Van Dale, maar je snapt meteen wat er bedoeld wordt. Ik ben een grote fan van zulke mooie woordvondsten, 'ontbreekwoorden', zoals Wouter Deprez ze noemde in zijn gelijknamige radioprogramma.
Waarom lezen?
Dit boek laat je anders kijken: naar je kast, naar je oude jas, naar de stille verhalen in een versleten mouw. En voor ons als toekomstige leerkrachten? Ideaal materiaal om leerlingen hun eigen kledingherinneringen te laten verwoorden. Wie weet komt er een mooi gedicht uit een sok.
Dag David
BeantwoordenVerwijderenIk moet eerlijk zeggen dat ik getriggerd werd door de zin: 'nee, dis zijn niet mijn stiletto's. Misschien klikte ik dit bericht gewoon verder open om te controleren of ze zeker niet in jouw maat zouden kunnen zijn. Daarna ging mijn brein meteen door naar het me voorstellen van jou, balancerend op een paar stiletto's. Oké niet eerlijk, ik moet mijn eigen onkunde met dat soort schoenen niet op jou projecteren; misschien is het wel een prachtig zicht. Ik kan alleen maar zeggen: als ze toch van jou zouden zijn, ga er dan vooral voor! Laat je niet tegenhouden.
Toen ik hier toch was heb ik dan ook maar de rest van het bericht gelezen. Heel leuk! Ik ben ik het algemeen enorme fan van poëzie, maar ik heb nog niet vaak de moed gehad om een hele bundel na elkaar te lezen. Je bericht over poëzie die recht uit de kleerkast komt inspireert me op een verrassende manier. Ik krijg plots zin om leerlingen hun kleerkast in te sturen, en iets creatiefs te laten schrijven over een herinnering die ze aan een bepaald kledingstuk hebben. Leuk idee!
Dankjewel voor deze leuke en verrassende post! En voor de leuke inleiding van de stiletto's; anders had ik er misschien wel overheen gescrold.
Dag David,
BeantwoordenVerwijderenIk had precies deze post al eerder op je blog gezien. Ik had 'De eerste verrassing in mijn valies' en 'nee, dit zijn niet mijn stilleto's' al gelezen. Ik begreep alleen niet wat je er nu mee bedoelde en of je je misschien van blog vergist had. Nu ik meer tijd had om dat uit te pluizen, raasde ik opnieuw naar je blog om je bekentenis te lezen... en het is 'right up my alley'!
Vorig semester nam ik ook een poëziebundel op mij. Dat was er een met pagina's waar, wel, alleen maar tekst op stond. Er was geen overkoepelend thema en ieder gedicht was een verrassing op gebied van onderwerp en stemming. Ik zeg niet dat dat tegenviel of niet aan mijn verwachtingen voldeed, maar ik ben wel benieuwd naar Van Lieshouts bundel waarin het duidelijke en overkoepelende thema van kleren wordt geïntroduceerd.
Ik ben het helemaal met je eens over het feit dat dit in de klas kan gebruikt worden: zeker als het gaat om leerlingen motiveren voor poëzie, aangezien dat niet altijd makkelijk is. Het lijkt mij ook een laagdrempeligere opstap naar het zelf schrijven van poëzie voor de leerlingen, aangezien ze hier een andere invalshoek op de dichtkunst te zien krijgen. Het thema van kleding kan ervoor zorgen dat leerlingen het toegankelijker vinden om zelf gedichten te produceren, aangezien iedereen wel persoonlijke ervaringen heeft met kleren.
Wat tof dat jij van de bundel hebt genoten. Ik heb opnieuw zin gekregen in een poëziebundel nu!
Groetjes,
Joren