Terugblik op die eerste reality check

 

Van een 'oei' naar een kompas

(over reality checks, groei en cultuur als werkwoord)

Soms zegt één klein woord alles.
In mijn geval was dat woord 'oei'.

"Een cultuurportfolio bijhouden?" "Oei, doe ik eigenlijk wel genoeg aan cultuur?"
Die eerste reactie zei achteraf bekeken minder over mijn culturele bagage dan over mijn onzekerheid. Over het bloggen vooral. Over zichtbaar moeten nadenken. Over plots stilstaan waar ik normaal gewoon doorga.

Maar net dat 'stilstaan' is gaandeweg het sleutelwoord geworden van dit traject.

De eerste realitycheck: bewust worden

Toen ik mijn eerste realitycheck neerschreef, begon alles nog vrij aarzelend. Ik somde op wat ik kende: boeken die me ooit hadden gegrepen, muziek die altijd een constante was gebleven, films die bleven nazinderen. Van Roald Dahl tot Herman Koch, van Bach op een kerkorgel tot jazzgitaar die ergens onderweg door het leven werd ingehaald.

Wat ik toen vooral ontdekte, was dat ik cultuur al lang beleefde, maar zelden bewust.

Mijn eigen, wat speelse definitie ontstond daar: cultuur is stilstaan bij mooie dingen.
En ja, dat bleek ook een boom te kunnen zijn. Of een bloem. Of een schilderij zonder grote naam, dat me toch niet losliet.

De tweede realitycheck: verdiepen

Een jaar later klonk diezelfde 'oei' al heel anders. Niet meer als twijfel, maar als meetpunt.
Wat had het cultuurportfolio opgeleverd? Geen afvinklijstjes, geen culturele trofeeën, maar wel iets veel waardevollers: aandacht.

Ik las bewuster.
Ik keek anders.
Ik luisterde trager.

Ik begon dit traject met het idee dat cultuur iets groots moest zijn: theater, musea, canonieke werken. Gaandeweg ontdekte ik dat cultuur zich net zo goed nestelt in kleine momenten. 

Die verschuiving, van consumeren naar ervaren, voelt als de grootste stap die ik tijdens deze opleiding heb gezet.

Wat ik geleerd heb

Als ik alles samenleg, zie ik twee duidelijke bewegingen:

Van breed naar bewust

Niet meer 'veel zien', maar écht kijken. Niet meer lezen om gelezen te hebben, maar om geraakt te worden en onderliggende motieven te begrijpen.

Van groot naar nabij

Cultuur hoeft niet altijd indrukwekkend te zijn. Ze mag ook klein, huiselijk, fragiel en onverwacht zijn.

Hoe ik verder wil groeien

Mijn culturele kijk op de wereld is breder geworden en is, wat mij betreft, een eenrichtingsstraat zonder eindpunt. Eens goed geproefd, wil je meer.

De komende jaren wil ik:

• mijn literaire comfortzone blijven uitdagen (ja, ook poëzie);

• opnieuw tijd vinden en die dan durven verliezen in musea, zonder klok, zonder doel;

• open blijven staan voor kunst die ik nog niet begrijp, en verhalen die wringen;

• cultuur blijven benaderen als iets levends, niet als iets wat 'moet';

• anderen enthousiast maken voor de bijdrage die cultuur kan leveren aan hun leven.

Terugblik

Als ik vandaag terugkijk op die eerste reality check, zie ik geen aarzelende starter meer, maar iemand die geleerd heeft om trager te kijken. Om te blijven staan. Om toe te laten dat cultuur iets doet, in plaats van er iets van te verwachten.

Die eerste 'oei' was geen teken van zwakte, ook al dacht ik toen net dat.
Het was een begin. Ondertussen geniet ik ervan om mijn cultuurportfolio tijdens de feestdagen op punt te stellen, laptopje op de schoot en typen maar... het is zowaar me-time geworden en enkel de chai latte ontbreekt nog.     

'Oei' was eigenlijk nog niet zo'n slecht gekozen woord, want elke nieuwe 'oei' betekent dat er weer iets te ontdekken valt.